Blog

Það getur verið ágætis samfélagsspegill að skoða hvað endar í ruslinu. Þetta kom berlega í ljós þegar SORPA yfirtók Instagram-reikning Saman gegn sóun í gær. En sous vide tækin sem voru í mikilli tísku fyrir skömmu eru farin að lenda hjá SOPRU og kæmi því ekki á óvart ef að fyrstu airfryer pottarnir fara að láta sjá sig á hverri stundu. Sama litla notkun á raftækjum hefur sést í síðustu áratugina hvort sem um ræðir fótanuddtæki, brauðvélar eða aðra dellu sem grípur þjóðina.

Í yfirtöku SORPU kom fram að mikill meirihluti raftækja á Íslandi sé flokkaður rétt að líftíma loknum, en þó er enn alltof mikið sem fer beint í almennt sorp og endar þar með í urðun. Þessu þarf að breyta, enda um mikil verðmæti að ræða, auk þess sem raftæki innihalda efni sem geta verið skaðleg náttúrunni ef þau eru ekki meðhöndluð sem skyldi. Eiríkur Örn Þorsteinsson, sérfræðingur SORPU í fræðslu og miðlun, greindi frá því að það væru helst litlu raftækin sem enda í ruslinu, s.s. hleðslutæki, heyrnartól, rafmagnstannburstar, lítil leikföng og fjarstýringar. Þessu þarf að breyta og það ætti að vera auðvelt verk.

Hér á eftir eru góðar þumalputtareglur til að fylgja þegar raftækin ykkar þjóna ekki tilgangi sínum lengur:

• Raftæki sem teljast ónýt, þ.e. virka ekki og erfitt er að gera við, skal skila í þar til gerða gáma á endurvinnslustöðvum SORPU. Þar eru skaðleg efni flokkuð frá og endurvinnsluefnum komið í réttan farveg.
• Raftæki sem enn virka ættu að fara í gáma fyrir nytjahluti á endurvinnslustöðvum SORPU, þaðan sem þau fara í Góða hirðinn í sölu og fá vonandi framhaldslíf hjá nýjum eigendum.

Athugið einnig að hægt er að koma með notuð verkfæri, byggingarefni og ýmsa hluti sem nýtast til framkvæmda og listsköpunar til Efnismiðlunar SORPU, sem selur vörurnar áfram.

Nánari upplýsingar um staðsetningu þessarar móttöku er að finna á www.sorpa.is en einnig er hægt að fá upplýsingar hjá öðrum móttökustöðvum úrgangs um landið allt.

Við þökkum Eiríki Erni kærlega fyrir greinargóðar upplýsingar og vonum að þær verði til þess að fólk hugsi sig tvisvar um áður en það lætur glepjast og festir kaup á enn einu tískuraftækinu sem það vill losa sig við eftir sáralitla notkun. Þau fáu sem enn henda raftækjum, batteríum og snúrum í ruslið eru eindregið hvött til að koma þeim úrgangi í réttan farveg á endurvinnslustöðvar.

Er bóndadagurinn dagur nýtni? 

Á föstudaginn hefst Þorrinn með bóndadeginum. Ekki er ljóst hve löng hefð er fyrir því að fagna húsbændum á þessum degi en í Þjóðsögum Jóns Árnasonar (útg. upp úr miðri 19. öld) kemur meðal annars fram:  

„Sumstaðar á Norðurlandi er fyrsti þorradagur enn í dag kallaður „bóndadagur“ á þá húsfreyjan að halda vel til bónda síns og heita þau hátíðabrigði enn „þorrablót““.  

Síðan á seinasta fjórðungi 19. aldar hefur verið til siðs að halda Þorrablót á þessum degi eða seinna í mánuðinum Þorranum. Það er áhugavert að skoða Þorrablót í samhengi við sóun. Eins og oft í veislum þá er engu til sparað, en aftur á móti má segja að nýtni ráði för við val á stórum hluta veitinganna enda eru þær samansettar úr afurðum sem annars eru lítið nýttar í dag, hrútspungum, sviðakjömmum, hákarli og svo mætti áfram telja. Þetta er líka oft matur sem geymdur hefur verið á orkunýtin hátt, enda er ísskápur ekki jafn nauðsynlegur þegar maturinn er súrsaður. Það er því margt í þessari gömlu hefð sem við getum haldið í til að fagna bóndanum á þessum degi á umhverfisvænni hátt í stað þess að breyta honum í enn eina ofneysluveisluna fulla af gjöfum eins og hefur orðið með marga daga í íslensku almanaksári.  

En það eru ekki allir sem borða hin hefðbundna Þorramat og þá er um að gera að vera skapandi en halda samt í nýtnina úr þessari hefð, t.d. með því að borða súrsað grænmeti á þessum degi. En þá er hægt að vera búin að súrsa það grænmeti sem fellur til og bjarga þarf frá matarsóun vikurnar á undan.  

Í seinni tíð hefur deginum oftar verið fagnað með blómvendi handa bóndanum, og ef það er gert þá er umhverfisvænna að hafa hann íslenskan fremur en innfluttan og litlir vendir eru ekki síður sjarmerandi en stórir en þeim fylgir minna umhverfisspor.  

En svo þarf ekki að flækja málin mikið og margir sem fagna þessum degi með kaffibolla í rúmið eða með því að elda uppáhalds kvöldmat bóndans. Hér skiptir mestu máli að falla ekki í þá gildru að líða eins og það sé nauðsynlegt að gefa hlutbundna gjöf til þess að vera góður maki og frekar hugsa hvað þínum bónda þætti skemmtilegast að fá. Sumum gæti jafnvel þótt afar rómantískt að vera gerður greiði eins og að fara með bílinn í hreinsun eða skipta um ljósaperuna inni í stofu sem hefur verið dauð í tvær vikur. Rómantík er misjöfn á milli sambanda og um að gera að skilgreina hana sjálf í stað þess að láta markaðsöflin skilgreina það fyrir sig.   

Saman gegn sóun er almenn stefna umhverfis- og auðlindaráðherra um úrgangsforvarnir sem gildir frá árinu 2016 til 2027. Á tveggja ára fresti er skipt um áhersluflokk og nú er komið að raftækjum.

Í stefnunni eru níu áhersluflokkar í brennidepli. Þessum flokkum er skipt í tvennt; annars vegar sex flokka sem hver um sig eru í forgangi í tvö ár í senn og hins vegar þrjá flokka sem hentar betur að vinna með til lengri tíma.

Þó að áhersla verði lögð á raftæki 2022-2023 munum við ekki kveðja matvæli, plast og textíl og getið þið enn átt von á umfjöllun og ráðum sem varða þá flokka.

Markmið Saman gegn sóun haldast þau sömu en þau eru:

• að draga úr myndun úrgangs
• að draga úr losun gróðurhúsalofttegunda
• að bæta nýtingu auðlinda, m.a. með áherslu á græna nýsköpun
• að draga úr hráefnisnotkun samhliða minni umhverfisáhrifum
• að minnka dreifingu á efnum sem eru skaðleg heilsu og umhverfi

Flestöll höfum við einhverntíma sett okkur áramótheit. Áramótin gefa okkur tækifæri til þess að horfa bæði tilbaka og fram á veginn. Margir komast þá að því að þeir myndu vilja vera heilbrigðari, hraustari og tileinka sér betri vana. Mikið af okkar óheilbrigðu vönum eiga líka samleið með óheilbrigði plánetunnar og nærumhverfisins. Áramótin geta því gefið okkur gott tækifæri til að stofna til heilbrigðara sambands við okkur sjálf og náttúrna.

En þó að margir kannist við að strengja sér heit, er hinsvegar allur gangur á því hversu vel það gengur að halda þau. Til að auka líkurnar á árangri koma hér nokkur góð ráð sem byggja á nýjustu tækni og vísindum úr atferlisfræðinni.

1. Hálfnað er verk er heitið er! Margir halda að áramótaheit þjóni engum tilgangi þar sem þau skili engum árangri. Í andstöðu við þetta hefur verið sýnt fram á tífaldan árangur hjá þeim sem settu sér áramótaheit borið saman við þá sem vilja breyta hegðun en settu sér engin heit.
   
   Þú gætir til dæmis komist að því þegar þú horfir tilbaka á árið 2020 (a.k.a. Annus Horribilis) að þrátt fyrir þær miklu áskoranir sem heimsfaraldurinn hafði í för með sér þá eru fjarfundir góðir til síns brúks. Afhverju ekki að heita því að halda áfram að vinna í fjarvinnu 2 daga í viku eftir að heimsfaraldri líkur?

1. Ákveddu að gera meira grænt! Í stærstu tilraun sem gerð hefur verið á árangri áramótaheita sýndu niðurstöðurnar að þeim gengur betur sem setja sér heit um að gera meira af einhverju, í staðinn fyrir að ætla að hætta að gera eitthvað.
   
   Þú gætir til dæmis dregið úr kolefnisspori þeirra matvæla sem þú borðar með því að ákveða að borða meira af grænmeti, ávöxtum, hnetum og baunum (í staðinn fyrir að heita því að hætta að borða rautt kjöt).

1. Vertu SMART! Það fer aldrei úr tísku að vera SMART í markmiðasetningu. Settu þér markmið sem eru skýr, mælanleg, aðlaðandi, raunhæf og tímasett og náðu þannig betri árangri. 
   
   Til dæmis gætir þú gert það meira SMART að draga úr matasóun. Þú gætir heitið því að einu sinni í viku eldar þú úr því sem er til í ísskápnum. Kallaðu það svo lata fimmtudaga og njóttu þess að þurfa ekki að fara út í búð, skipuleggja hvað þú ætlar að hafa í matinn, né eyða pening þann daginn.

1. Maður er manns gaman. Nýttu þér að við erum félagsverur í þágu umhverfisins. Fylgjumst með fólki sem er að gera góða hluti í umhverfismálum og hættum að fylgjast með fólki sem stuðlar að of mikilli neyslu. Fáðu svo endilega einhvern í lið með þér í þinni grænu vegferð.
   
   Til dæmis getur þú byrjað á því að segja fólki frá áramótaheitinu þínu og með því aukið líkurnar á því að þú náir settum markmiðum. Þú getur líka talað við vin eða maka og þið getið sett ykkur markmið saman. Svo er líka hægt að hreinsa til í samfélagsmiðlunum og skrá sig  af póstlista verslanna, og minnka þannig freistingar.

1. Gert er betra en fullkomið. Umhverfisvænn lífstíll þarf ekki að vera allt eða ekkert lífstíll. Munum að við erum mannleg, við gerum mistök og að enginn er 100% fullkomin. Það skilar oft líka mun betri árangri að ná markmiðum í skrefum.
   
   Þú getur til dæmis byrjað á því að skipta yfir í umhverfisvænni almenningssamgöngur einu sinn í viku. Þremur mánuðum seinna getur þú svo prófað að bæta við öðrum degi.

Í anda hugsunarháttar gegn sóun, arka jólasveinarnir og sveinkurnar grænum skrefum til byggða annað árið í röð. Við hjá Umhverfisstofnun fögnum þessu og þeim breyttu og umhverfisvænu tímum sem þau boða! Um leið og við óskum ykkur gleðilegra jóla, hvetjum við ykkur til að velja ykkur uppáhalds jólasveina og -sveinkur og tileinka ykkur siði þeirra á nýju ári!

Gleðileg jól og farsælt umhverfisvænna komandi ár!

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

Námsefnið Hreint haf – Plast á norðurslóðum er nú komið út fyrir yngstu bekki grunnskólans. Í námsefninu læra börnin um áhrif hafsins á líf þeirra og hvaða áhrif þau hafa á hafið. Rafbókin er unnin í samstarfi Umhverfisstofnunar, Landverndar og Menntamálastofnunar. Námsefnið er skrifað af Margréti Hugadóttur, námsgagnahönnuði hjá Landvernd, og gefið út af Menntamálastofnun með styrk frá Umhverfisstofnun í gegnum verkefnið NordMar Plastic – formennskuverkefni Íslands í Norrænu ráðherranefndinni.

Hvernig hefur hafið áhrif á líf okkar og hvernig höfum við áhrif á hafið?

Í bókinni Hreint haf – Plast á norðurslóðum er hafið skoðað á heildstæðan hátt. Efnið byggir á haflæsi (e. ocean literacy) og valdeflandi aðferðum menntunar til sjálfbærni (e. education for sustainability).

Nemendur á yngsta- og miðstigi grunnskóla læra um áhrif hafsins á líf okkar og hvernig við höfum áhrif á hafið. Fjallað er um plast í hafi og sjónum beint að því hvernig hægt er að hjálpa hafinu.  Í þessari bók er fjallað um mikilvægi hafsins fyrir allt líf á Jörðinni og hafið notað sem rauður þráður til að kenna um áhrif manna á náttúruna, mengun og getu til aðgerða.

Hreint haf á Norðurlöndum

Bókin hefur verið þýdd á fimm norðurlandatungumál og er aðgengileg öllum til afnota á vef Menntamálastofnunar og Norden i skolen.

Um útgáfuna

Hreint haf – Plast á norðurslóðum samanstendur af rafbók og verkefnasafni og kennsluleiðbeiningum. Bókin er unnin í samstarfi Landverndar, Menntamálastofnunar og Umhverfisstofnuna. Útgáfan var styrkt af NordMar Plastics, formennskuverkefni Íslands í Norrænu ráðherranefndinni 2019.

Höfundur námsefnisins er Margrét Hugadóttir sérfræðingur hjá Landvernd. Hún er náttúrufræðikennari með meistarapróf í fjölmenningarlegum kennsluháttum og hefur mikla reynslu af námsefnisgerð sem byggir á hugsmíðahyggju, menntun til sjálfbærni, leitarnámi og umbreytandi námi.

Áður skrifaði Margrét námsefni á borð við Hreint haf (2020), Vísindavöku (2017), Skapandi skóli, handbók um fjölbreytta kennsluhætti (2017), og Jörð í hættu!?(2016).

Hönnun og teikningar voru í höndum Aronar Freys Heimissonar grafisks hönnuðar.

Í desember eru margar fjölskyldur með jóladagatöl fyrir börnin. Hægt er að fara ýmsar leiðir, en við mælum með því að hafa í dagatalinu upplifanir frekar en dót og drasl. Hér eru 24 tillögur. Við þökkum Facebook vinum okkar fyrir góðar tillögur!

1. Hlustum á lagið um jólaköttinn yfir morgunmatnum

2. Bökum pipakökur

3. Förum í sund

4. Rennum okkur á sleða

5. Búum til snjókarl eftir skóla/leikskóla

6. Föndrum jólamerkimiða úr afgangs pappír

7. Skreytum

8. Höfum kveikt á kerti yfir morgunmatnum

9. Hlustum á Snjókorn falla þegar við erum búin að klæða okkur

10. Búum til jólagjafapappír úr dagblöðum/ónýttum pappírspokum

11. Gera bananapönnukökur í morgunmat á virkum degi

12. Klárum ísinn í frystinum (eða eitthvað sem börnunum finnst gott og búum þannig til pláss í frystinum)

13. Heimsækjum ömmu og afa/frænku og frænda/vini

14. Skrifum jólakort

15. Plokkum saman

16. Gefum fuglunum að borða

17. Búum til heitt súkkulaði eftir skóla

18. Spilum spil

19. Horfum á jólamynd

20. Bökum lakkrístoppa

22. Pökkum inn jólagjöfum

23. Fara í strætórúnt að skoða jólaljósin í hverfinu

24. Lesum jólasögu

Bendum líka á þetta skemmtilega samverudagatal sem Múlaþing gerði.

Undanfarið hefur auglýsingunum rignt yfir okkur sem fylgifiskur hinna ýmsu tilboðsdaga. Dagur einhleypra, svartur fössara, svört viku og rafrænn mánudagur. Oft eru óbein eða bein skilaboð auglýsingana að við verðum hamingjusamari þegar við eignumst nýjasta heimilistækið, flíkina eða snjalltækið og að nú sé seinasta tækifærið okkar að eignast hamingjuna á tilboði. En hversu líklegt er það að kvöldi rafræns mánudags að við leggjumst hamingjusamari til svefns?

Ef einhver veit svarið þá er það kannski Sonja Lyubomirsky, pró­fessor við Kali­forn­íu­há­skóla og einn af þekktustu rannsakendum innan hamingjufræðanna. Lyubomirsky hefur í áraraðir, í mörgum tugum vísindagreina, rannsakað hvað það er sem hefur áhrif á hamingjuna. Í metsölubók sinni „The How of Happiness“ fjallar hún hvaða aðferðum við getum beitt til að auka okkar eigin hamingju. Aðferðirnar eru 12, og eiga það sameiginlegt að byggja á rannsóknum sem sýnt hafa fram á að þær séu hamingjuaukandi. Þá er spurningin, er hægt að nýta sér þessar aðferðir til að vera aðeins hamingjusamari í lok rafræns mánudags?

1. Æfa sig í þakklæti

Áður en við byrjum að elta tilboðin er mikilvægt að staldra við og horfa í kringum sig. Hvað af því sem við eigum nú þegar erum við þakklát fyrir? Með því að iðka þakklæti, og átta sig á því sem við eigum nú þegar, eru minni líkur á því að við freistumst til þess að kaupa óþarfa.

2. Rækta jákvæðni

Eins og Ragna Benedikta Garðarsdóttir, prófessor í sálfræði hefur bent á þá kaupir sátt manneskja sér ekki neitt. Hún bendir á að það er vísvitandi verið að gera okkur ósátt með okkur og lífið okkar, því ósáttar manneskjur eru líklegri til að reyna að kaupa sér lífsfyllingu með neysluvarningi. Með því að rækta jákvætt hugarfar, og vera sátt við okkur sjálf, er hægt að vinna gegn ósáttarfræi auglýsinga.

3. Forðast félagslegan samanburð

Ef við nálgumst rafrænan mánudag með það að markmiði að halda í við nágranna og vini í neyslu er líklegt að við endum daginn ósáttari og fátækari en ella. Með tilkomu samfélagsmiðla hefur félagslegur samanburður verið settur í ofurdrif, þar sem gott skroll í gegnum grammið getur gert það að verkum að við berum okkur saman við pródúseraðar glansmyndir. Reynum því að halda aftur að félagslegum samanburði í dag, og kaupa ekkert bara af þeirri ástæðu að aðrir eiga það.

4. Gera góðverk

Góðverk geta verið stór og smá. Þau geta snúist um allt frá klappi á bakið til þess að vera sjálfboðaliði eða styrkja góðgerðarsamtök. Það sem við vitum er að góðverk láta bæði þiggjanda og gefanda líða vel. Þannig að afhverju ekki styrkja góðgerðasamtök á rafrænum mánudegi?

Ef tilgangur kaupa á rafrænum mánudegi eru að kaupa jólagjafir, bendum við á að það gleður engan að fá óþarfa og bendum í staðinn á þessar hugmyndir.

5. Rækta félagsleg samskipti

Það sem kannski sést nú þegar, er að hamingjuna er ekki að finna í neysluvarningi. Hinsvegar erum við félagsverur í grunninn, og fjöldi rannsóknar sýnir fram á að félagsleg samvera færir okkur hamingju. Ef við viljum nýta okkur tilboð rafræns mánudags þá er gott að horfa eftir tilboðum sem styðja við félagsleg samskipti, sem eru alla jafna upplifanir í staðinn fyrir hluti. Tilboð á gjafabréfum í bröns, út að borða, kaffihús, leikhús, miðar á tónleika eða keila, getur verið góð leið til að nýta sér tilboð sem stuðla að samskiptum.

6. Draga úr stressi

Mikil neysla er stressandi. Það skapar stress að eyða miklum tíma í að versla vörur, koma þeim fyrir og sjá um þær. Það skapar líka stress að þurfa að vinna mikið og afla sér mikilla tekna til þess að hafa efni á allri neyslunni. Minni neysla getur því verið góð leið til að draga úr stressi og stuðla þannig að hamingju.

7. Fyrirgefning

Að burðast með gremju og hatur dregur úr hamingju fólks. Það er ókeypis að fyrirgefa en getur engu að síður verið gulls í gildi. Óháð því hvort það sé rafrænn mánudagur eða einhver annar dagur, getur verið gott að gefa sér tíma til að íhuga hvort við séum að dröslast um með hatur.

8. Komast í flæði

Flæði á sér stað þegar við og verkefnið okkar verðum eitt, og við gleymum stað og stund. Að reglulega upplifa flæði stuðlar að hamingju. Það er ólíklegt að við upplifum flæði þegar við eltumst við tilboð á netinu. Hinsvegar er hægt að nýta tilboð dagsins til að skrá sig á námskeið sem gæti á endanum komið okkur í flæði.

9. Hægja á hraðanum og njóta

Það er mikilvægt fyrir hamingjuna að staldra við, taka eftir núinu og njóta þess. Til þess þarf engan óþarfa, engin tilboð. Það eina sem þarf er að opna augun, opna eyrun, finna lyktina af gróðrinum, bragðið af matnum.

10. Setja sér markmið

Það er líklegast markmið fárra að láta ginnast af tilboðum á óþarfa. Á rafrænum mánudegi er því mikilvægt að ef maður kaupir eitthvað séu það upplifanir eða hlutir sem styðja við langtíma markmiðin okkar. Hér er hægt að lesa meira um hvernig maður getur sett sér umhverfisvæn markmið.

11. Tengjast andlegu hliðinni

Margar rannsóknir sýna fram á gildi þess að rækta sína andlegu hlið eða iðka trúarbrögð. Enda fyrirfinnast mörg af aðgerðunum að ofan í lífsskoðunarfélögum og trúarbrögðum, eins og að iðka þakklæti, gjafmildi, fyrirgefningu og núvitund. Áður en við æðum í tilboðin getur því verið gott að staldra við til að íhuga og tengja við gildin sín. Hvað finnst mér mikilvægt í lífinu? Hvernig manneskja vill ég vera?

12. Líkamsrækt

Að hlúa vel af líkamanum er mikilvægt fyrir hamingjuna. Á rafrænum mánudegi er því hægt að horfa eftir tilboðum á líkamsrækt, streymisveitum fyrir hreyfingu, hollu mataræði og slökun.

Mikil ofneysla fylgir tilboðsdögum á við Dag einhleypra, Svarts föstudags og Rafræns mánudags.

100% afsláttur ef maður kaupir ekkert

Það sem getur gleymst þegar maður heyrir auglýsingar um hátt í 70-80% afslátt af vörum, er að maður græðir ekki neitt á því að kaupa eitthvað sem manni vantar ekki eða langar ekki í.  Maður sparar hinsvegar alltaf 100% með því að sleppa að kaupa vörur.

Á tilboðsdögum er hollt að minna sig á hvernig auglýsingar hafa áhrif á hegðun okkar.

Auglýsingar ýfa upp kauplöngun í óþarfa

Í fyrsta lagi erum við minnt reglulega á að svartur föstudagur (eða aðrir tilboðsdagar) sé að nálgast sem ýfir upp löngun í kaupa eitthvað. Með þessum áminningum geta líka skapast umræður í vinahópnum eða í vinnunni um bestu tilboðin. Þar með verður ofneyslan félagslega samþykkt og það telst viðeigandi að nýta einhver tilboð, jafnvel þó mann skorti ekkert.

Auglýsingar skapa FOMO

Í öðru lagi eru tilboðsauglýsingar settar fram á þann hátt að þær láta okkur ekki einungis líða eins og við þurfum að kaupa eitthvað nýtt til þess að lífið okkar verði betra, heldur einnig eins og við missum af einhverju ef við bregðumst ekki við. Nokkur dæmi:

• Allt á tilboði aðeins í dag
• Takmarkað magn í boði
• Örfá eintök eftir
• Missið ekki af tækifærinu
• Tilboð endar á miðnætti

Þetta ýtir undir að fólk geri hvatvís kaup vegna hræðslu við að missa af, á ensku oft kallað FOMO, eða the fear of missing out. Það er ekki af tilviljun sem þetta er sett fram á þennan hátt heldur er vitað að skilaboð af þessu tagi hafa meiri áhrif á fólk. Ef við erum ekki viss um að við viljum kaupa eitthvað, getum við samt verið tilbúin að taka áhættuna í staðinn fyrir að missa af tilboðinu.

Ekki láta auglýsingar plata þig

Við erum flest ekki að missa af neinu. Slökum á og nýtum tímann í eitthvað skemmtilegra!

Nú þegar svartur föstudagur nálgast flæðir allt í auglýsingum um vörur á tilboði. Margir nýta sér þessa tilboðsdaga til þess að kaupa jólagjafir á lækkuðu verði. Það getur verið sniðugt fyrir bæði budduna og plánetuna ef við höfum nokkur atriði að leiðarljósi.

Í staðinn fyrir vörur og efnislega hluti kaupum frekar:

• Upplifanir: t.d. leikhús, miða á tónleika, pílu, keilu, námskeið
• Gjafabréf: t.d. bröns, út að borða, kaffihús, gisting, dekur
• Áskriftir: t.d. hljóðbækur, vefnámskeið, áskrift af nettímariti, áskrift á sódavatnshylki
• Heimagerðar gjafir
• Endurnýttar gjafir
• Styrk til góðgerðamála

Það eru þvi miður of margir sem kaupa og gefa hluti sem ekki er vitað hvort vilji eða þörf sé á og enda þeir því fyrr eða síðar í ruslinu, eða safnast fyrir hjá fólki og nýtast ekki. Í því felst enginn gróði, hvorki fyrir umhverfið, gefandann eða viðtakandann, sama hversu mikill afslátturinn er.

Upplifanir að jafnaði með lægra kolefnisspor en vörur

Þrátt fyrir að flestir séu almennt meðvitaðir um mikilvægi þess að draga úr einkaneyslu og sóun vegna loftslagsbreytinga, þá virðist ekki draga úr jólagjafakaupum. Mesta jólaverslun frá upphafi mælinga var árið 2020. Í dag er neysla á varningi og kolefnisspor nátengt, sem þýðir að því meiri peningum sem við eyðum því meira er kolefnissporið. En með því að velja upplifanir frekar en vörur er hægt að rjúfa þessa tengingu neyslu og kolefnisspors. Að nýta tilboðsdaga til jólagjafakaupa þarf alls ekki að vera leiðinlegra eða draga úr jólastemningu.

Með því að gefa umhverfisvænni gjafir er líklegt að við eyðum minni tíma, orku og pening á aðventunni í jólagjafakaup. Á sama tíma gleðjum við viðtakandann og plánetuna.

Umhverfisvæn jól

Viltu læra meira um umhverfisvænni jól? Hlustaðu þá á opinn fyrirlestur um umhverfisvæn jól á mannamáli. Fyrirlesturinn er á morgun, 24. nóvember, klukkan 12:15 í streymi.